(bijna) Filosofische vragen over taal
Wat is taal? Hoe gebruiken we die, en wat betekent het om bewust met taal om te gaan. Als schrijver, als mens – als dit schrijven is niks anders dan een project. Waarin creatief schrijven, introspectie, relationele gelaagdheid en speelsheid in deze werkplaat probeert samen te komen.
Wat is taal?
Taal is op zichzelf niks anders dan een systeem van tekens: klanken, woorden, grammaticale regels. Alleen is dat slechts de buitenkant. Ik zou de essentie van taal willen samenvatting – nou ja een poging er toe:
Het is of kan een brug zijn tussen binnen en buiten – wat ik ervaar (gevoel, gedachte of herinnering) krijgen vorm en kan vervolgens gedeeld worden.
Als sociaal kompas – ik kies mijn woorden afhankelijk van een relatie tot de ander.
Formeel, informeel, afstandelijk of intiem.
Een spiegel – want hoe je praat of schrijft zegt iets over wie ik ben of wat ik voel.
Gereedschap of instrument van kracht, macht maar ook kwetsbaarheid – je kunt met taal overtuigen, misleiden, verbinden of ontregelen.
Taal om iets te omschrijven?
Het gebruik van taal om:
We gebruiken taal om te omschrijven, kaders te geven – van wat je voelt of ziet.
Op te roepen, herbeleven, wat iemand anders (zou) moeten voelen of voorstellen – beeldspraak en ritme, structuur aan te brengen met pauzes of accenten – accenten zoals leestekens om uitspraken te versterken en de klemtoon aan te geven.
Niet te verwarren met accenten of dialect zoals Utrechts, Haags of Rotterdams 😉
Taal gebruiken we om te spelen met klanken, vorm en verwachtingen.
Fragmenten in een verhaal, de poëtische opbouw van een gedicht of rijm. Innerlijke monologen die wisselen in bewuste beschrijving of observaties van emoties. Taal geeft ruimte voor verwarring, suggesties en contrasten.
In welke taal doen we dat dan?
Je speelt met meerdere talen of laagjes van talen.
Mijn moedertaal is Nederlands, en Nederlands is ontzettend rijk en geeft de mogelijkheid aan ontzettend veel nuances en in onze cultuur.
Ook Engelse termen of delen in zinnen – wanneer ze beter ‘passen’, of iets universeels willen uitdrukken.
Taal breid ook onze vocabulaire uit, geeft ons poëzie, ritme door klankherhaling.
Spreek- of straattaal om authentiek of rauwheid te laten ‘horen’.
En filosofisch of psychologisch waarbij we taal gebruiken en nodig hebben om te reflecteren over relaties, dromen of onze identiteit.
Expressie – We mengen deze vormen niet willekeurig, het is functioneel en zo kunnen wij onszelf krachtig en duidelijk uitdrukken.
Taal is zelfonderzoek
Mijn blog is (deels) een open werkplaats. Veelal in de vorm van verhaaltjes, invalshoeken en vragen die ik voor mijzelf beantwoord wil hebben. Welke je zou kunnen ontdekken als je tussen de regels door leest.
“Schrijven zonder begrip van mijn eigen taal of die van een ander maakt schrijven nagenoeg onmogelijk”
Dat klopt, tot op zekere hoogte, maar ‘begrip’ is niet alleen grammaticaal het is ook veel meer dan dat. Bewustzijn van klank en ritme. Gevoel voor context en toon, het aanvoelen van betekenis en zeer zeker ook tussen de regels door.
Taal geeft ons het vermogen te spelen met alle laagjes, ze af te breken, opnieuw uit te vinden of juist helemaal weg te laten.
Het is zeer zeker geen neutraal medium, maar een spiegel, het instrument een poort naar ‘de ander’ of ‘de andere realiteit’.
Hier in mijn werkplaats gebruik ik taal niet alleen om te vertellen, maar ook om mijzelf en personages te onderzoeken en te confronteren. Schrijven is bijna niet los te zien van bewustzijn het is een motor en het is een grondstof – zoals de planken, spijkers en de hamer waarmee je een constructie kunt bouwen.